Celem szlaku jest prezentacja (oraz ochrona) zabytków architektury drewnianej (kaplic, kościołów, cerkwi, młynów, wiejskich chałup, drewnianych dworów). Pomimo takiej samej identyfikacji wizualnej, na razie, brak jest wspólnych inicjatyw prezentujących dziedzictwo architektury drewnianej południowo-wschodniej Polski. W każdym województwie realizowana jest inna polityka udostępnienia obiektów i promocji danego odcinka szlaku. Biorąc pod uwagę długość wszystkich tras i liczbę obiektów, byłby to jeden z największych szlaków kulturowych w kraju.

Szlak Architektury Drewnianej w województwie śląskim ma długość 1060 km i obejmuje 93 zabytki, w województwie podkarpackim 1202 km i prezentuje kilkadziesiąt obiektów (w tym dwa znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO) podzielonych na 9 tras, w województwie świętokrzyskim jest to kolejne 58 budynków. W województwie małopolskim szlak ma długość 1500 km i obejmuje 237 zabytkowych obiektów drewnianych, spośród których aż 4 znalazły się na liście UNESCO.

W Małopolsce Szlak Architektury Drewnianej (SAD) jest największym szlakiem turystyczno-kulturowym. Trasa pełni rolę pokazowego produktu turystycznego.

Pomysł szlaku turystycznego obejmującego wybrane obiekty architektury drewnianej zrodził się pod koniec lat 90. w istniejącej wówczas Krakowskiej Agencji Rozwoju Turystyki. Wraz z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego, samorządowe władze Województwa Małopolskiego podjęły temat wykreowania nowego produktu turystycznego.

(Cytat za: http://www.malopolskie.pl/Turystyka/Sad)

W 2003 roku Województwo Małopolskie powołało Szlak Architektury Drewnianej w województwie małopolskim. Dokonano wówczas inwentaryzacji i opisu wszystkich obiektów, które miały znaleźć się na szlaku, wytyczono trasy zwiedzania, oznaczono tablicami szlak oraz rozpoczęto działania promocyjne dotyczące szlaku. W 2008 roku rolę koordynatora szlaku przejęła Małopolska Organizacja Turystyczna. Wymieniono wówczas oznakowanie obiektów oraz uzupełniono oznakowanie drogowe, przeprowadzono weryfikację obiektów i poszerzono szlak, powstały nowe wydawnictwa promocyjne.

W województwie małopolskim szlak podzielono na następujące odcinki:
Trasa I – Region Jurajsko-Oświęcimski,
Trasa IA – wariant Mogiła–Proszowice,
Trasa II – Region Nadwiślański,
Trasa III – Region Podhalańsko-Pieniński,
Trasa IV – Region Pogórza Beskidzkiego,
Trasa IVA – wariant Nowy Sącz–Limanowa
Trasa IVB – wariant Nowy Sącz–Krynica,
Trasa V – Region Krynicko-Gorlicki,
Trasa VI – trasa łącznikowa.

Turyści wszelkich informacji o poszczególnych obiektach, przebiegu trasy oraz publikacjach wydanych w ramach szlaku mogą się dowiedzieć z oficjalnej strony internetowej szlaku .

Część obiektów jest udostępniona (zwłaszcza w sezonie turystycznym). Na stronie internetowej podane są informacje o dostępności poszczególnych zabytków wraz z numerami telefonicznymi do osób opiekujących się obiektami.

Na szlaku realizowane są wydarzenia w ramach przedsięwzięcia „Muzyka zaklęta w drewnie”, czyli cykle koncertów letnich oraz koncertów kolęd, które odbywają się w zabytkowych, drewnianych wnętrzach.

W 2003 roku zostały wydane ulotki tematyczne: Szlak Architektury Drewnianej – kościółki wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO opisujące zabytki w Dębnie Podhalańskim, Sękowej, Binarowej oraz Lipnicy Murowanej. Wydawnictwa zostały opublikowane w 5 wersjach językowych. W 2007 oraz 2009 została wydana mapa Szlaku Architektury Drewnianej. Dodatkowymi wydawnictwami o szlaku są: Małopolska – Szlak Architektury Drewnianej – przewodnik (2005, wznowiony w 2010). Materiały dostępne są w obiektach SAD oraz w biurze Małopolskiej Organizacji Turystycznej.

Wszystkie obiekty na szlaku są oznakowane tablicami informacyjnymi (w języku polskim, angielskim i niemieckim). Dodatkowo na terenie całego województwa znajduje się ponad 600 drogowskazów – tablic kierunkowych.

Szlak Architektury Drewnianej to jeden z najbardziej rozpoznawalnych szlaków turystyczno-kulturowych Małopolski. Jego promocji sprzyja dobrze rozbudowana strona internetowa, wsparcie merytoryczne i promocyjne ze strony Małopolskiej Organizacji Turystycznej (koordynator działań na szlaku) oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego (inicjator szlaku).

Wydarzenia na szlaku, szeroki wybór literatury dotyczącej architektury drewnianej, obecność na trasie kościołów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO oraz oznaczenie tablicowe (tablice kierunkowe i informacyjne) sprzyja ruchowi turystycznemu na szlaku.

Miłośników architektury drewnianej zapraszamy na XIV Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego, które w tym roku poświęcone są właśnie zabytkom architektury drewnianej. Podczas majowych weekendów (19–20 i 26–27) będzie można zwiedzić drewniane dwory, chałupy, zabytki techniki, obiekty sakralne różnych wyznań oraz obiekty związane z tradycyjnym rzemiosłem.

Zgodnie z coroczną tradycją w każdym z 12 miejsc na uczestników będą czekać eksperci i pasjonaci, którzy
oprowadzą po zabytkach, dzieląc się fachową wiedzą i ciekawostkami.

Obiekty prezentowane podczas tegorocznej edycji:
19–20 maja 2012

• dwór z Drogini w Nadwiślańskim Parku Etnograficznym w Wygiełzowie, jest parterowym, drewnianym budynkiem posadowionym na podmurówce, o ścianach wyprawionych tynkiem glinianym. Nakrywa go wysoki, łamany dach. Szeroka sień wejściowa dzieli trakt frontowy dworu na dwie części. Po lewej stronie znajduje się część przeznaczona na ekspozycję muzealną: salon, pokój pani, pokój rezydentki, sypialnia oraz gabinet pana domu,
• zagroda ze Staniątek w Nadwiślańskim Parku Etnograficznym w Wygiełzowie, która posiada ciekawą formę – zabudowania mieszkalne i gospodarcze zamknięte są w czworoboku, tworząc tym samym wewnętrzny dziedziniec – miejsce prac gospodarczych. Taki typ zabudowy nosi nazwę okół;
• dwór Moniaków w Orawskim Parku Etnograficznym w Zubrzycy Górnej, podarowany państwu polskiemu przez otatnich właścicieli, którzy pragnęli, by powstało tu muzeum. W 1955 r. dwór wraz z budynkami gospodarczymi stał się zaczątkiem nowo powołanego skansenu – Orawskiego Parku Etnograficznego,
• tartak i folusz na terenie Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej, zbudowane na początku XX w., w miejscowości Zarębek Niżny, następnie przeniesione do skansenu,
• willa Oksza w Zakopanem, która została zaprojektowana w latach 1894–1895 przez Stanisława Witkiewicza, twórcę stylu zakopiańskiego;
• chałupa Gąsieniców Sobczaków w Zakopanem, w której można podziwiać tworzoną w latach 1886–1893 kolekcję Marii i Bronisława Dembowskich, twórców pierwszego zbioru sztuki ludowej na Podhalu.

26–27 maja 2012

• kościół z Łososiny Dolnej, zbudowany w 1739 r., a znajdujący się od 2004 r. w Sądeckim Parku Etnograficznym;
• ewangelicki zbór drewniany, zbudowany w Stadłach w 1784 r., a obecnie znajdujący się na terenie Sądeckiego Parku Etnograficznego. Jego fundatorami byli osadnicy niemieccy, którzy przybyli na tereny Beskidu Sądeckiego w XVIII w. w ramach tzw. kolonizacji józefińskiej. Po II wojnie światowej, nieużytkowany zbór został przeniesiony do miejscowości Świniarsko, gdzie do końca XX w. funkcjonował jako kościół rzymskokatolicki. W 2003 r. został przeniesiony do skansenu i odzyskał pierwotny kształt;
• zagroda maziarska w Łosiu, prezentująca historię wsi, której mieszkańcy tradycyjnie zajmowali się maziarstwem – wędrownym handlem mazią i smarami;
• cerkiew greckokatolicka w Bartnem, zbudowana w 1842 r., która doskonale komponuje się z krajobrazem i przyrodą Beskidu Niskiego. Świątynia reprezentuje typ zachodniołemkowski – w środku podzielona jest na trzy części, a zabytkowy, barokowy ikonostas, oddziela nawę od prezbiterium;
• zagroda Felicji Curyłowej w Zalipiu została zachowana niemal w identycznej postaci, w jakiej istniała za życia tej utalentowanej zalipiańskiej malarki i popularyzatorki sztuki ludowej. Wnętrza wyposażone są w oryginalne meble, naczynia, oleodruki i pamiątki po artystce.
• dwór w Dołędze, został wybudowany w połowie XIX w. z inicjatywy Marii Pikuzińskiej-Güntherowej. Jego historia wiąże się z ważnymi wydarzeniami historycznymi – dramatycznego roku 1846 (rabacji chłopskiej) czy powstania styczniowego, gdy dwór służył jako punkt zborny i lazaret dla powstańców.

Więcej informacji o wydarzeniu www.dnidziedzictwa.pl

Fot. K. Fidyk (MIK)

Do udziału w Targach zapraszamy przedstawicieli instytucji i obiektów dziedzictwa przemysłowego: kopalń udostępnionych do zwiedzania przez turystów, szlaków turystyki poprzemysłowej, browarów otwartych dla ruchu turystycznego, winnic i winiarni, szlaków rękodzieła artystycznego, fabryk spożywczych otwartych dla turystów, palarni kawy, producentów biżuterii, zakładów jubilerskich udostępnionych dla ruchu turystycznego, producentów perfum, jak również jaskiń otwartych dla turystyki, podziemnych szlaków turystycznych, fortyfikacji oraz przedstawicieli miast, regionów i wydawnictw turystycznych.

(Cytat za: oficjalną stroną projektu)

Dodatkową atrakcją, przygotowaną specjalnie na Targi jest IV odsłona gry miejskiej Inwazja w sercu Śląska.

Tegoroczna gra miejska w Zabrzu będzie pierwszą na Śląsku grą typu scavenger hunt.
Scavenger hunt (w wolnym tłumaczeniu „łowcy rupieci”) to forma zabawy popularna w Stanach Zjednoczonych. Zasady są bardzo proste. Podstawą gry jest lista. Na liście znajdują się różnego rodzaju zadania, w tym: przedmioty do zdobycia, osoby do odnalezienia, pytania do odpowiedzenia, czy miejsca do zidentyfikowania na podstawie wskazówek. Każde zadanie ma wartość punktową. Zwycięża uczestnik lub zespół, któremu w wyznaczonym, ograniczonym czasie uda się zdobyć najwięcej punktów.
Jedną z najbardziej znanych amerykańskich imprez scavenger hunt organizują co roku studenci Uniwersytetu w Chicago. Impreza trwa cztery dni, a uczestnicy wybierają zadania do wykonania spośród listy kilkuset zwariowanych wyzwań.

(Cytat za: oficjalną stroną projektu)

Program Targów

Białostocki szlak tworzą 32 restauracje, znajdujące się w większości w centrum miasta. Ich charakterystyczny wystrój przyciąga klientów, którzy z przyjemnością odwiedzają lokale oferujące tradycyjne potrawy. W restauracjach serwowana jest kuchnia regionalna i polska, jak również europejska i światowa. Dla chętnych organizowane są warsztaty kulinarne oraz konkursy gastronomiczne.

Restauracje znajdujące się na szlaku:
3 Trio Restauracja, 7 Pokus, Arsenał, Cabaret, Camelot ,Chilli Pizza, Esperanto Cafe, Folwark Nadawki, Gospoda u Szwejka, Hokus Pokus, KOKU Sushi, Kopiluwak, Lejdis, Mistrz i Małgorzata, Naleśnikarnia, Orient Express Sushi Bar, Paleta Smaków, Pasja w hotelu Villa Tradycja, Peper’s, Pierogarnia Smak i Tradycja, Piwiarnia Warki, Pruszynka, Restauracja „Dwór Czarneckiego”, Restaurant & Bar Cristal, Rialto, Tawerna Grecka Panteon, Tawerna Portowa, Tokaj, Tokyo Sushi, Ulice Świata, Wodopojka i Zappa.

Aby ułatwić poruszanie się po szlaku powstała mapa-informator, którą można otrzymać w każdej restauracji szlaku bądź pobrać w formacie pdf ze strony internetowej Białostockiego Szlaku Kulinarnego.

Kulinarne bogactwo województwa podlaskiego jest wynikiem oddziaływania wpływów kuchni litewskiej, białoruskiej, rosyjskiej, tatarskiej, żydowskiej i ukraińskiej. Najczęstszymi składnikami regionalnych potraw są ziemniaki i grzyby, a najbardziej znane z lokalnych specjałów to babka ziemniaczana, kartacze i kiszka ziemniaczana. Szlak walczy o przypomnienie dawnej chwały pieczywa żydowskiego o nazwie „białys”, które przed wojną było najpopularniejszym specjałem białostockim sprzedawanym wprost z ulicy. Dziś białys cieszy się nadal ogromną popularnością, lecz nie na Podlasiu, tylko w Nowym Jorku.

Potrawy, których warto spróbować:

• Bliny – okrągłe placki pochodzenia rosyjskiego, tradycyjnie z mąki gryczano-pszennej i gryczano-żytniej. Najczęściej podawane ze śmietaną lub masłem i kawałkami łososia, marynowanym śledziem, czarnym kawiorem, a także na słodko, z konfiturami.
• Chłodnik – doskonała zupa na upały i nie tylko. Powstaje z wody, śmietany, łyżki octu, posiekanej cebuli, soli, pieprzu i cukru do smaku. Można ją modyfikować dodając jajko, szczypiorek, ogórek, koperek czy botwinkę.
• Ciasteczka ze skwarek – łakocie z babcinej kuchni. Dawniej, podczas wytapiania smalcu pozostawało sporo skwarek, mało przydatnych, ale zawierających wiele wartości odżywczych. Wystarczyło połączyć je z mąką, jajkami, cukrem i proszkiem do pieczenia, by powstał pyszny i kruchy wypiek.
• Kartacze – danie wykonywane z prostych składników, ale wymagające sporo czasu i umiejętności. Do ich przyrządzenia używa się zarówno ziemniaków gotowanych, jak i surowych. Są nadziewane mięsem wieprzowo-wołowym i gotowane. Podawane z okrasą – cebulką smażoną i skwarkami.
• Kindziuk – przysmak wywodzący się z chłopskiej kuchni litewskiej. Mięso osiąga swój niepowtarzalny smak dzięki procesom dojrzewania i suszenia.
• Sękacz – średniowieczny smakołyk powstający z jajek, cukru, masła, mąki oraz gęstej śmietany. Wypiek sękacza bezpośrednio nad ogniem, polegający na dolewaniu kolejnych warstw ciasta, nadaje mu charakterystyczny kształt.

(Cytat za: oficjalną stroną szlaku)

Białostocki Szlak Kulinarny łączy w sobie pasję z tradycją, obok której nie można przejść obojętnie. Ze względu na wyjątkowość potraw jest to szlak, który warto odwiedzić.

Szlak jest inicjatywą Urzędu Miejskiego w Białymstoku (promocja@um.bialystok).

Województwo śląskie jest największym skupiskiem zabytkowych obiektów przemysłowych w Polsce. Stanowią one bogactwo regionu. Oddają jego specyfikę i określają kulturową tożsamość. Ich unikatowość i autentyczność sprawia, że są integralną częścią europejskiego dziedzictwa kulturowego. Trwający przez ponad dwa wieki rozwój przemysłu na tych ziemiach sprawił, że Śląsk z regionu peryferyjnego w skali europejskiej stał się jednym z wiodących ery industrialnej. Bez znajomości tego procesu nie sposób zrozumieć burzliwej historii Śląska.

(Cytat za: oficjalną stroną szlaku)

Szlak Zabytków Techniki prezentuje zabytki techniki z 24 śląskich miast, m.in.:

• Bielska-Białej,
• Bytomia,
• Chorzowa,
• Cieszyna,
Częstochowy,
• Gliwic,
• Katowic,
• Mysłowic,
• Tychów,
• Ustronia,
• Zabrza,
• Żywca.

Szlak ten jest markowym produktem turystycznym (sieciowy produkt obszaru) prezentującym najważniejsze i najciekawsze pod względem walorów turystycznych, historycznych i architektonicznych obiekty przemysłowe w regionie śląskim. Obiekty znajdujące się na Szlaku związane są z tradycją górniczą, hutniczą, energetyką, kolejnictwem, łącznością, produkcją wody oraz przemysłem spożywczym. W skład Szlaku Zabytków Techniki wchodzą istniejące muzea i skanseny, obiekty użyteczności publicznej, zamieszkałe kolonie robotnicze, działające zakłady pracy. Właścicielami poszczególnych obiektów są samorządy lokalne, osoby prywatne, przedsiębiorstwa prywatne i państwowe.

(Cytat za: oficjalną stroną szlaku)

Na oficjalnej stronie internetowej można przeczytać o wydarzeniach na szlaku, przede wszystkim o Industriadzie, cyklicznym wydarzeniu promującym poszczególne obiekty oraz ideę Szlaku Zabytków Techniki.

Na stronie zamieszczone są również propozycje wycieczek, galerie zdjęć i materiały multimedialne.

Korzyściami, jakie Szlak Zabytków Techniki oferuje odwiedzającym są emocje i doświadczenia. To one odgrywają kluczową rolę podczas zwiedzania obiektów na Szlaku. Poprzez bezpośredni kontakt z nadal działającymi maszynami i urządzeniami można niemal „dotknąć historii”. Specyfika kontaktu turysty z „żywymi” eksponatami wychodzi ponad standardowe zwiedzanie w oparciu o prezentację eksponatów w muzealnych gablotach. Na Szlaku Zabytków Techniki emocje determinowane są poprzez zmysły. Podczas wizyty w industrialnych obiektach można usłyszeć szum silników, stukot maszyn, poczuć zapach drewna, chłód podziemi, dotknąć metalu, etc. W efekcie zwiedzający może nie tylko poznać industrialne dziedzictwo regionu, ale i dotknąć, odczuć czy zasmakować tego co składa się na jego niepowtarzalną tradycję. Dzięki tym wyjątkowym doznaniom można samemu przekonać się, że zabytki techniki to miejsca, gdzie w interesujący sposób spędza się czas wolny.

(Cytat za: oficjalną stroną szlaku)

Propozycje wycieczek po Szlaku Zabytków Techniki

Mapa Szlaku Zabytków Techniki

Fot. Karolina Fidyk

Koordynacją prac i promocją trasy zajmuje się Stowarzyszenie Gniazdo Ziemia Proszowicka.

W niewielkim miasteczku jakim są Proszowice niewiele jest obiektów o znaczeniu militarnym, tym bardziej powinno nam zależeć na ich właściwym zabezpieczeniu i wyeksponowaniu. Najważniejsze jest to, że są i świadczą o historii naszego miasta, a historię należy szanować i upowszechniać.

Aby tak się stało Stowarzyszenie „Gniazdo – Ziemia Proszowicka” opracowało projekt o nazwie: „Szlak Schronów II Wojny Światowej Stellung-Proszowice” mający na celu przybliżenie schronów znajdujących się w Proszowicach i najbliższej okolicy.

(Cytat za: oficjalną stroną projektu)

Szlak prezentuje kilkanaście miejsc zlokalizowanych na terenie miasta Proszowice i okolic. Turystom, zainteresowanym zwiedzaniem szlaku pomoże tablica informacyjna, znajdująca się u zbiegu ulic Wiślanej i Wolności, na której zamieszono m.in. mapę szlaku oraz regulamin zwiedzania.

Pokaż Schrony Proszowice – Hebdów na większej mapie
(Źródło: oficjalna strona projektu)

Wydarzenie to, co roku przyciąga wystawców z kraju i ze świata. Podczas targów będzie można się zapoznać z najciekawszymi ofertami biur podróży, touroperatorów, reprezentantów regionów i ośrodków turystycznych, produktów turystycznych, oraz wielu innych.

22. Krakowski Salon Turystyczny posiada dwa poziomy wystawiennicze:

„Podróż przez Regiony” – gdzie kilkunastu wybranych partnerów, będzie inspirować do odkrywania różnych zakątków Polski i Świata, pod kątem unikatowych miejsc, architektury, przyrody, miejsc do uprawiania aktywnego wypoczynku, lokalnego folkloru, kuchni, ginących zawodów lub specyficznych dla miejsca wydarzeń kulturalnych.

„Tourshop” – to miejsce gdzie znaleźć będzie można wyjątkowe i dedykowane dla odwiedzających Krakowski Salon Turystyczny oferty biur podróży, touroperatorów, przedstawicieli gmin, ośrodków turystycznych i wielu innych partnerów.

Dodatkowymi elementami uzupełniającymi całość będą:
„Seminaria podróżnicze 2012” pod patronatem Klubu Podróżników „Śródziemie”

(Cytat za: Krakowska Izba Turystyki)

Właściciele wszystkich obiektów agroturystycznych, które znalazły się na szlaku Małopolska Wieś dla Dzieci, przygotowali specjalne atrakcje umożliwiające przyjęcie dzieci w każdym wieku. Każdy obiekt posiada bezpieczny ogrodzony teren z placem zabaw, a część gospodarstw ma także dodatkowe atrakcje, takie jak park liniowy czy basen. Właściciele gospodarstw hodują zwierzęta gospodarskie i domowe oraz prowadzą regionalną kuchnię z wykorzystaniem produktów z ekologicznych upraw.

Z oferty gospodarstw agroturystycznych mali goście wraz z rodzicami mogą korzystać przez cały rok i spędzać tam zarówno weekendy, jak i całe wakacje. Dzieci poprzez zabawę poznają m.in. tradycje i obyczaje wiejskie, małopolską przyrodę, a także legendy i opowieści związane z regionem. Właściciele gospodarstw proponują różnorodne warsztaty edukacyjno-artystyczne, konkursy oraz wycieczki. Wszystkie zajęcia dla dzieci mają charakter zorganizowany i prowadzone są przez osoby posiadające wykształcenie i doświadczenie pedagogiczne.

Gospodarstwa agroturystyczne, które znalazły się na szlaku, zostały starannie wyselekcjonowane spośród kilkuset obiektów wiejskich znajdujących się na terenie Małopolski. Wszystkie obiekty posiadają także aktualną kategoryzację (kategorie: standard, jedno, dwa lub trzy słoneczka), przeprowadzoną według wymogów określonych przez Polską Federację Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne”.

(Cytat za: Sądecka Organizacja Turystyczna)

Lista gospodarstw znajdujących się na szlaku:

Podhale

• Harklowa, Villa „Akiko”;
• Kluszkowce, Willa „Adamcykówka”;
• Orawka, „U Kazika”.

Okolice Krakowa

• Prądnik Korzkiewski, „We młynie”;
• Wielka Wieś, „Skotnica”;
• Jurczyce, „Szczęśliwa Trzynastka”.

Beskid Wyspowy

• Iwkowa, bacówka „Biały Jeleń”;
• Owieczka, „Owieczka”;
• Przyszowa, „Jodełka”;
• Świdnik, „U Haliny”;
• Zakliczyn, „Domek pod różami”;
• Żegocina, „Łopusze”.

Beskid Niski

• Łużna, „Chata na Podlesiu”.

Beskid Sądecki

• Barcice Dolne, „Eko-łatka”;
• Rytro, „Orle gniazdo”;
• Tylicz, „U Grzegorza”.

Katalog ofert gospodarstw agroturystycznych znajdujących się na szlaku dostępny jest w formacie PDF na stronie internetowej Sądeckiej Organizacji Turystycznej. W katalogu zamieszczone zostały opisy poszczególnych gospodarstw, z wyszczególnieniem oferty dla dzieci obejmującej m.in. takie atrakcje, jak: zajęcia w obejściu gospodarskim (karmienie kur, poznawanie warzyw, owoców, podglądanie życia pszczół), pokaz pieczenia podpłomyków, nauka haftu, malowania na szkle, pokaz dawnych narzędzi rolniczych. Oferta została dostosowana do wieku dzieci.

Szlak Tatarski to pieszy szlak turystyczny znajdujący się na wschodzie Polski, w województwie podlaskim. Prezentuje on dziedzictwo historyczne i architektoniczne związane z kulturą tatarską i religią muzułmańską.

Szlak Tatarski prowadzi przez miejscowości zasiedlone przez Tatarów, sprowadzonych w XVII wieku przez króla Jana III Sobieskiego, który dołączył ich do swego wojska, nadając różne przywileje. Pozwoliło to Tatarom na zdobycie wielu praw i budowę licznych meczetów. Szlak Tatarski warto odwiedzić, ponieważ pomoże nam nie tylko lepiej poznać kulturę tatarską, ale i odkryje przed nami miejsca, które są naprawdę godne uwagi. Miejsca dotąd nam nie znane.

Szlak ten dzielimy na:

• Szlak Tatarski Duży, który liczy 54 km i jest oznakowany kolorem zielonym. Szlak jest usytuowany wśród Wzgórz Sokólskich oraz częściowo na terenie Puszczy Knyszyńskiej.
• Szlak Tatarski Mały, który liczy 19 km i jest oznakowany kolorem niebieskim. Szlak ten łączy miejscowości związane z osadnictwem tatarskim na Podlasiu.

Przebieg szlaku i miejsca, które warto zobaczyć:

• Białystok – mimo, że nie posiada wielu meczetów ani mizarów, jest nazywany „centrum dowodzenia”, gdyż to tutaj mieszka najwięcej Tatarów (ok. 1800). Do miejsc godnych uwagi zalicza się: zespół pałacowo-parkowy Branickich i Rynek Kościuszki;
• Sokółka – dwór myśliwski Suchołda, kościół pw. św. Antoniego Padewskiego, cerkiew prawosławna pw. św. Aleksandra Newskiego oraz muzeum regionalne, które posiada stałą wystawę poświęconą osadnictwu tatarskiemu;
• Malawicze – dwór myśliwski Molawica;
• Bohoniki – znajduje się tutaj jeden z dwóch czynnych na Podlasiu meczetów i cmentarzy muzułmańskich;
• Bobrowniki – wieś ulicówka z drewnianymi domami i stodołami;
• Krynki – drewniana cerkiew cmentarna pw. św. Antoniego, cerkiew pw. Narodzenia MB z 1868 r.;
• Białogorce;
• Górka;
• Kruszyniany – meczet z XVII/XVIII w., mizar (ok. 100 m od świątyni);
• Nietupa;
• Żylicze – dwie wsie już nieistniejące, na miejscu których wybudowano folwark (pozostały z niego jedynie ruiny);
• Ciumicze;
• Leszczany – do dziś zachowało się jedynie kilka drewnianych chat;
• Supraśl – miasto, które posiada status uzdrowiska, ze względu na złoża leczniczej borowicy. Warto tutaj zobaczyć: budynki klasztorne z lat 1755-1764, bramę –dzwonnicę z 1752 r., cerkiew prawosławną pw. św. Jana Teologa z lat 1889-1891, „Starą Pocztę” z końca XVIII w., kościół katolicki pw. św. Trójcy wybudowany w latach 1861-1865, kościół ewangelicko-augsburski z 1870 r. (przekształcony na kościół katolicki) oraz zespół pałacowy Buchholtzów z lat 1892-1903.

Osoby zainteresowane odwiedzeniem Szlaku Tatarskiego zapraszam do zapoznania się ze stroną internetową szlaku. Strona ta prowadzona jest przez Muzułmański Związek Religijny w RP przy wsparciu finansowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Adres korespondencyjny organizacji:
Muzułmański Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej
skr. pocztowa nr 2
ul. Mieszka I 14
15-050 Białystok 8
e-mail: mzr@mzr.pl

Fot. MIK

Rozważania uczestników konferencji mają prowadzić do pogłębionej refleksji nad miejscem turystyki kulturowej w gospodarce rynkowej oraz w modelu życia społecznego epoki płynnej nowoczesności. Masowy charakter i skala tej formy turystyki powodują, że jest ona zwykle postrzegana jako jeden ze stymulatorów rozwoju gospodarczego, ale także jako szczególny obszar działań edukacyjnych i wychowawczych w wymiarze jednostkowym i społecznym.
Jednakże pojawiają się liczne wątpliwości co do realnego udziału turystyki w tworzeniu z jednej strony godziwych warunków życia dla jednostek i całego społeczeństwa, z drugiej – kreowaniu wartości tradycyjnie przypisywanych turystyce kulturowej, jak tolerancja czy uwrażliwienie na ubóstwo.
Wątpliwości te wynikają – między innymi – z obserwacji dokonywanych na poziomie przedsiębiorstw turystycznych, których praktyka wydaje się być często motywowana wyłącznie zyskiem i jest daleka od etyki, z perspektywy globalnej, gdzie rządzi chaos, będący odzwierciedleniem nasilającego się kryzysu kapitalizmu z załamaniem mechanizmów regulacyjnych i niepokojami społecznymi, czy, wreszcie, ze zmian zachodzących w społecznych relacjach i ich zorientowaniem na potrzeby indywidualne, w ekstremalnej – niekiedy – skali.

(Cytat za: oficjalną stroną konferencji)

Informacje o konferencji

Za promocję szlaku, który ma połączyć 20 najciekawszych obiektów geologicznych i archeologicznych w województwie, odpowiada Regionalna Organizacja Turystyczna.

Góry Świętokrzyskie to prawdziwa skarbnica wiedzy i tajemnic dla miłośników geologii, paleontologii czy archeologii. Odkrywane od kilkudziesięciu lat tropy dinozaurów i kopalnych gadów, a zwłaszcza ostatnie sensacyjne odkrycie śladów tetrapoda, stanowią dodatkowe świadectwo wyjątkowego charakteru tego regionu.

W jaki sposób można najlepiej poznać tajemnice Gór Świętokrzyskich? My znamy odpowiedź. Wystarczy wybrać się na Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny. Podróż nim to gwarancja przeżycia interesującej przygody, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Najmłodszych zapewne ucieszy wizyta w JuraParku w Bałtowie lub wycieczka niezwykłymi korytarzami kopalni w Krzemionkach. Dorośli chętnie zobaczą słynne już na cały świat ślady tetrapoda w rezerwacie Zachełmie lub najpiękniejszy w Polsce malowniczy amfiteatr w rezerwacie Kadzielnia. Jedni i drudzy chętnie odwiedzą zapewne nowoczesne Centrum Geoedukacji w rezerwacie Wietrznia w Kielcach oraz urokliwe skałki i jaskinie w okolicach Chęcin.

(Cytat za: oficjalną stroną szlaku)

Obiekty na Świętokrzyskim Szlaku Archeo-Geologicznym:

• JuraPark Bałtów,
• Muzeum i Rezerwat Archeologiczno-Przyrodniczy „Krzemionki”,
• Wąwóz w Skałach,
• Muzeum Starożytnego Hutnictwa w Nowej Słupi,
• Obszar Ochrony Ścisłej Święty Krzyż,
• Bukowa Góra – Świętokrzyski Park Narodowy,
• Kamieniołomy: Zachełmie, Szewce, Stokówka,
• Rezerwaty: Kręgi Kamienne, Ciosowa, Ślichowice, Wietrznia, Kadzielnia, Karczówka, Biesak-Białogon, Jaskinia Raj, Rzepka, Góra Zelejowa, Miedzianka,
• Góra Zamkowa,
• Jaskinia Piekło,
• Góry Pieprzowe,
• Muzeum Przyrody i Techniki – Wystawa Paleontologiczna.

Strona internetowa szlaku prezentuje zasoby szlaku w nowej i ciekawej, pozwala zaplanować wycieczkę po najatrakcyjniejszych miejscach szlaku dla rodzin lub grup szkolnych.

Dla osób zainteresowanych poznawaniem prehistorii także przed komputerem twórcy szlaku przygotowali grę internetową Skarby przeszłości, słowniczek zawierający zbiór pojęć archeologicznych, scenariusze lekcji w terenie oraz tabelę er i epok.

Folder po Świętokrzyskim Szlaku Archeo-Geologicznego
Ulotka Świętokrzyskiego Szlaku Archeo-Geologicznego
Przewodnik po Świętokrzyskim Szlaku Archeo-Geologicznego

Fot. JuraPark Bałtów