Szlaki Małopolski

Szlaki Małopolski

Szlaki Małopolski to platforma informacyjno-promocyjna poświęcona turystyce kulturowej, ze szczególnym uwzględnieniem szlaków kulturowych, czyli tematycznych tras zwiedzania.

Szlaki Małopolski skierowane są zarówno do turystów, jak i do operatorów szlaków kulturowych. Informacje zamieszczone w serwisie opracowywane są na podstawie materiałów udostępnionych przez operatorów poszczególnych szlaków w Internecie, MIK nie koordynuje żadnego ze szlaków.

Szlakiem przodków po Dębnie. SpacerowM!K

Małopolski Instytut Kultury logotyp 223 x 108
Obiekty:
  • Dębno - zamek
  • Dębno - figura św. Jana Nepomucena
  • Dębno - figura św. Kingi
  • Dębno - kościół pw. św. Małgorzaty
  • Dębno - figura Chrystusa Frasobliwego
  • Dębno - kaplica Jastrzębskich
więcej


ostatnia aktualizacja: 15 lutego, 2013

Zapraszamy na wycieczkę po Dębnie – miejscu, którego niezwykły urok już wieki temu doceniły znamienite rody szlacheckie.

Spacer zaczynamy na zamku, który jest najbardziej znanym zabytkiem w tej okolicy.

Rezydencja została wzniesiona w 2. połowie XV wieku na zlecenie ówczesnego właściciela wsi – Jakuba Dębińskiego herbu Odrowąż. W ciągu setek lat gród wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1583 roku został kupiony przez barona węgierskiego, Ferenca Wesseliniego herbu Leworyb. Jego żona Anna była muzą goszczącego wówczas w zamku najwybitniejszego poety węgierskiego renesansu – Bálinta Balassiego. Na przełomie XVI i XVII wieku posiadłość na krótko trafiła w dzierżawę do niemieckiej rodziny Fraksztynów, by w 1630 roku wrócić na następnych 300 lat w posiadanie polskich rodzin szlacheckich: Tarłów herbu Topór, Lanckorońskich herbu Zadora, Spławskich herbu Leliwa oraz Jastrzębskich herbu Ślepowron.

Spróbuj odszukać rodowe emblematy umieszczone na murach budowli: Odrowąż (przy oknie na ścianie północnej) oraz Topór (nad wejściem do zamku), które przypominają nam o byłych właścicielach zamku.

Podążając w stronę kościoła, mijamy cmentarz z figurką Chrystusa Frasobliwego.

XVIII-wieczna rzeźba powstała na zlecenie jednej z właścicielek Dębna – Anny Tarłowej. Historia mówi, że dziedziczka, tragicznie doświadczona śmiercią swoich dzieci, fundując pomnik, chciała przebłagać Opatrzność. Na cokole figury możemy dostrzec herb rodziny Tarłów – Topór.

Stojąca nieopodal kaplica grobowa powstała z inicjatywy Marii z Dembińskich Jastrzębskiej.

Ślepowron, herb rodowy małżonka fundatorki, ozdabia wejście do krypty, w której znajdują się sarkofagi członków jej rodziny.

Udajemy się do kościoła pw. św. Małgorzaty.

Idąc po schodach, spójrzmy na szczyt budowli. Pod krzyżem możemy dostrzec kamienne herby byłych właścicieli Dębna: Nieczuja Marii z Dembińskich oraz Ślepowron jej męża, Stanisława Jastrzębskiego.

Do wnętrza kościoła prowadzi przedsionek, w którym możemy odnaleźć herb Odrowąż, upamiętniający zasługi fundatora świątyni – Jakuba Dębińskiego. Kolejne rodowe emblematy możemy odszukać na tryptyku św. Trójcy w ołtarzu głównym. U stóp Boga Ojca widzimy klęczące postaci jednego z właścicieli Dębna z rodu Dębińskich – Jakuba zwanego Szczekockim – wraz z pięcioma synami, oraz jego małżonki Barbary z pięcioma córkami. Towarzyszą im rodowe tarcze herbowe: Odrowąż i Leliwa.

Zostawiwszy za sobą kościelne wzgórze, przechodzimy obok terenu folwarku, na którym niegdyś rósł tysiącletni dąb – symbol Dębna. Docieramy do zakola rzeczki Niedźwiedź, gdzie od 1725 roku stoi figurka św. Kingi.

Podobnie jak rzeźba Chrystusa Frasobliwego, została ona ufundowana przez Annę Tarłową. Świadczy o tym herb Topór umieszczony na podstawie pomnika.

Idziemy aleją jesionową, przebiegającą przez XIX-wieczny park, założony przez byłego właściciela zamku – Józefa Alberta Jastrzębskiego. Nieopodal posiadłości widzimy pomnik św. Jana Nepomucena.

Rzeźba została wzniesiona w 1775 roku z inicjatywy Macieja Lanckorońskiego i jego żony, Anny z Jabłonowskich. Poniżej kamiennej postaci umieszczone są herby fundatorów – Zadora i Prus III.

Czas spaceru: 45 min.


Bibliografia:

  • Janicka-Krzywda U. , Patron, atrybut, symbol, Poznań 1993
  • Kubalska-Sulkiewicz K., Bielska-Łach M., Manteuffel-Szarota A. (red.), Słownik terminologiczny
    sztuk pięknych
    , Warszawa 1996
  • Luchter-Krupińska L., Budowle sakralne Dębna, Tarnów 2004
  • Luchter-Krupińska L., Dębno – przewodnik, Tarnów 2006
  • Luchter-Krupińska L., Poczet pań i panów na Dębnie, Tarnów 2005
  • Zaleski W., Święci na każdy dzień, Warszawa 1997.

 

Materiał przygotowany w ramach projektu Pierścień św. Kingi – edycja 2008

 

wolontariuszka
Julita Kwaśniak

Autorką tekstu jest wolontariuszka Małopolskiego Instytutu Kultury.

Formularz kontaktowy
Wyslij ten post emailem

Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
ul. 28 lipca 1943 17c
30-233 Kraków
tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75

Kontakt do koordynatora

Newsletter

Partnerzy Szlaków Małopolski